Bệnh tiết niệu ở chó mèo là nhóm bệnh rất thường gặp, bao gồm sỏi tiết niệu, viêm bàng quang, tắc nghẽn niệu đạo và suy thận. Bệnh có thể tiến triển nhanh, đặc biệt ở mèo đực, và đôi khi đe dọa tính mạng nếu phát hiện muộn. Vì thú cưng không thể nói ra cảm giác đau, chủ nuôi cần chú ý đến những thay đổi nhỏ trong thói quen đi tiểu. Bài viết này giúp bạn nhận biết dấu hiệu, hiểu nguyên nhân, biết khi nào cần cấp cứu và cách phòng ngừa.

Hệ tiết niệu ở chó mèo hoạt động như thế nào?

Hệ tiết niệu gồm bốn phần chính: thận, niệu quản, bàng quang và niệu đạo. Thận lọc máu, loại bỏ chất cặn bã và điều hòa lượng nước trong cơ thể. Nước tiểu sau đó đi qua niệu quản xuống bàng quang để dự trữ, rồi thải ra ngoài qua niệu đạo.

Chỉ cần một khâu trong chuỗi này gặp trục trặc, chất độc có thể tích tụ trong máu và ảnh hưởng đến toàn cơ thể. Đây là lý do bệnh tiết niệu không nên chờ "xem thêm vài ngày". Nhóm bệnh này gặp nhiều ở mèo lớn tuổi và các giống chó nhỏ.

Các bệnh tiết niệu thường gặp ở chó mèo

Sỏi tiết niệu

Sỏi hình thành khi các khoáng chất trong nước tiểu kết tinh lại. Sỏi có thể nằm ở thận, bàng quang hoặc niệu đạo, trong đó phổ biến là sỏi struvite và sỏi oxalat canxi. Sỏi gây đau, tiểu máu và có thể làm nghẹt đường tiểu.

Viêm bàng quang

Viêm bàng quang có thể là cấp tính hoặc mãn tính. Thú cưng thường đi tiểu nhiều lần, mỗi lần chỉ ra rất ít, kèm dấu hiệu khó chịu khi tiểu. Nguyên nhân có thể do nhiễm khuẩn, sỏi hoặc ở mèo còn liên quan đến căng thẳng.

Viêm niệu đạo và nhiễm trùng đường tiết niệu

Vi khuẩn xâm nhập vào đường tiểu gây viêm, làm thú cưng đau rát mỗi khi đi tiểu. Nếu không điều trị, nhiễm trùng có thể lan lên bàng quang và thận.

Tắc nghẽn niệu đạo

Đây là tình trạng cấp cứu. Niệu đạo bị chặn khiến nước tiểu không thoát ra được, bàng quang căng đầy và độc chất tích tụ nhanh trong máu. Tình trạng này đặc biệt nguy hiểm ở mèo đực vì niệu đạo của chúng hẹp hơn.

Suy thận cấp và suy thận mạn

Suy thận xảy ra khi thận không còn lọc máu hiệu quả. Suy thận cấp xuất hiện đột ngột, còn suy thận mạn tiến triển âm thầm trong thời gian dài và thường gặp ở thú cưng lớn tuổi. Phát hiện sớm giúp bác sĩ kiểm soát bệnh tốt hơn.

Dấu hiệu chó mèo bị bệnh tiết niệu

Bạn nên theo dõi các biểu hiện sau:

• Đi tiểu nhiều lần nhưng lượng ít mỗi lần

• Rặn tiểu lâu, kêu đau hoặc tỏ ra khó chịu khi tiểu

• Nước tiểu có máu, đục hoặc có mùi nặng bất thường

• Đi tiểu ngoài khay cát hoặc sai chỗ quen thuộc

• Liếm vùng sinh dục liên tục

• Uống nước nhiều hơn bình thường

• Bỏ ăn, nôn, lừ đừ, nằm ẩn một chỗ

• Bụng căng hoặc đau khi chạm vào

Nhiều chủ nuôi nhầm việc mèo vào khay cát liên tục là "bị táo bón". Thực tế, đó có thể là dấu hiệu rặn tiểu. Nếu bạn không chắc, hãy gọi bác sĩ để được tư vấn.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Bệnh tiết niệu thường không do một nguyên nhân duy nhất. Một số yếu tố làm tăng nguy cơ:

• Uống ít nước: nước tiểu đậm đặc, dễ kết tinh khoáng chất

• Chế độ ăn không phù hợp: ảnh hưởng đến thành phần nước tiểu

• Béo phì và ít vận động

• Nhiễm khuẩn đường tiểu

• Căng thẳng: đặc biệt ở mèo, khi môi trường sống thay đổi hoặc khay cát không sạch

• Tuổi tác và giống: mèo lớn tuổi và một số giống chó nhỏ dễ gặp vấn đề hơn

Việc xác định đúng nguyên nhân chỉ có thể thực hiện sau khi bác sĩ thăm khám và làm các xét nghiệm cần thiết.

Khi nào cần đưa thú cưng đi cấp cứu?

Bạn nên đưa thú cưng đến phòng khám ngay lập tức nếu có một trong các dấu hiệu sau:

• Rặn tiểu liên tục nhưng không ra nước tiểu hoặc chỉ ra vài giọt

• Kêu đau dữ dội, bụng căng cứng

• Nôn nhiều, lừ đừ, yếu hoặc bỏ ăn hoàn toàn

• Tiểu ra máu kèm biểu hiện mệt

Với mèo đực, tắc nghẽn niệu đạo có thể diễn tiến rất nhanh. Đừng chờ đến hôm sau nếu bạn nghi ngờ tình trạng này.

Chẩn đoán bệnh tiết niệu như thế nào?

Bác sĩ thường bắt đầu bằng hỏi bệnh sử và khám lâm sàng, sau đó chỉ định thêm các bước cần thiết:

• Siêu âm: quan sát thận, bàng quang, phát hiện sỏi hoặc bất thường cấu trúc

• X-quang: hỗ trợ xác định sỏi và đánh giá vị trí, kích thước

• Xét nghiệm: kiểm tra nước tiểu, máu để đánh giá chức năng thận và tình trạng nhiễm trùng

Việc chẩn đoán đầy đủ trước khi điều trị giúp bác sĩ chọn phác đồ phù hợp với từng thú cưng, thay vì điều trị theo cảm tính.

Hướng điều trị bệnh tiết niệu

Hướng điều trị phụ thuộc vào loại bệnh, mức độ và thể trạng của từng bé. Tùy trường hợp, bác sĩ có thể cân nhắc:

• Điều trị nhiễm trùng khi có chỉ định

• Hỗ trợ bù dịch và chăm sóc nội trú với ca nặng

• Giải tỏa tắc nghẽn niệu đạo trong các ca cấp cứu

• Điều chỉnh chế độ ăn theo tình trạng bệnh

• Can thiệp xử lý sỏi khi cần thiết

• Theo dõi và tái khám định kỳ

Bạn không nên tự ý cho thú cưng dùng thuốc của người hoặc thuốc còn dư từ lần điều trị trước. Việc dùng thuốc sai có thể làm bệnh nặng hơn hoặc che lấp triệu chứng.

Cách phòng ngừa bệnh tiết niệu ở chó mèo

Bạn có thể giảm nguy cơ cho thú cưng bằng những thói quen đơn giản:

1. Khuyến khích uống nước: đặt nhiều bát nước sạch ở các vị trí khác nhau và thay nước mỗi ngày

2. Chọn chế độ ăn phù hợp: hỏi bác sĩ về loại thức ăn thích hợp với độ tuổi và tình trạng của bé

3. Giữ khay cát sạch: dọn thường xuyên và đảm bảo đủ số lượng khay cho số mèo trong nhà

4. Cho thú cưng đi tiểu đều đặn: với chó, không nhịn tiểu quá lâu

5. Kiểm soát cân nặng và duy trì vận động

6. Giảm căng thẳng: giữ môi trường sống ổn định, yên tĩnh cho mèo

7. Khám định kỳ: đặc biệt với thú cưng lớn tuổi hoặc từng có tiền sử bệnh tiết niệu

Xem thêm: Bệnh tiêu hóa ở thú cưng - Bệnh hô hấp ở thú cưng - Bệnh da liễu ở thú cưng  

Vì sao chọn khám tiết niệu tại Sacomvet?

• Thăm khám kỹ, chẩn đoán bằng siêu âm, X-quang và xét nghiệm trước khi đưa ra phác đồ

• Bác sĩ giải thích rõ tình trạng bệnh để chủ nuôi an tâm theo dõi điều trị cùng

• Hỗ trợ cấp cứu 24/7 cho các ca tắc nghẽn niệu đạo, bí tiểu khẩn cấp

• 2 cơ sở tại Quận 2 (TP. Thủ Đức), mở cửa 8:00–20:00 mỗi ngày

Câu hỏi thường gặp về bệnh tiết niệu ở chó mèo

Mèo đi tiểu ra máu có nguy hiểm không?
Tiểu máu là dấu hiệu bất thường. Nguyên nhân có thể là viêm, sỏi hoặc nhiễm trùng, nên bạn cần đưa bé đi khám để xác định.

Bệnh tiết niệu ở chó mèo có tự khỏi không?
Không nên chờ tự khỏi. Bệnh có thể nặng nhanh, đặc biệt khi có tắc nghẽn niệu đạo.

Vì sao mèo đực dễ bị tắc nghẽn niệu đạo hơn?
Niệu đạo của mèo đực hẹp hơn nên dễ bị chặn bởi tinh thể hoặc sỏi nhỏ.

Có nên tự cho thú cưng uống thuốc khi thấy đi tiểu bất thường?
Không. Bạn nên đưa bé đi khám để bác sĩ xác định nguyên nhân và kê thuốc phù hợp.

Bao lâu nên khám tiết niệu định kỳ?
Tần suất phụ thuộc vào độ tuổi và tình trạng sức khỏe. Bạn nên hỏi bác sĩ để có lịch phù hợp với bé.

Thông Tin Liên Hệ Đặt Lịch Khám

Cơ sở 1: 205 Thân Văn Nhiếp, Phường Bình Trưng, TP. Hồ Chí Minh  – Hotline: 0337 472 888
Cơ sở 2: 175 Lương Định Của, Phường An Khánh, TP. Hồ Chí Minh  – Hotline: 0977 451 595

Nếu thú cưng của bạn có dấu hiệu bất thường về tiểu tiện, đừng chờ đợi – gọi ngay hotline để được bác sĩ tư vấn và đặt lịch khám kịp thời.