Thỏ cưng gãi liên tục, rụng lông từng mảng, trong tai đóng lớp vảy dày màu nâu xám… rất có thể bé đang mắc bệnh ghẻ ở thỏ. Ghẻ do các loài mạt (ve rất nhỏ) ký sinh trên da và trong tai gây ra, lây nhanh giữa các bé thỏ nuôi chung. Nếu không được điều trị, thỏ sẽ ngứa ngáy, đau đớn, bỏ ăn, nhiễm trùng da và suy yếu nhanh.
Thỏ là loài rất nhạy cảm với thuốc, nên việc tự điều trị bằng thuốc trị ve của chó mèo có thể gây ngộ độc. Bài viết dưới đây giúp bạn nhận biết thỏ bị ghẻ, hiểu cách bác sĩ điều trị an toàn và cách phòng bệnh tại nhà.
1. Bệnh ghẻ ở thỏ là gì?
Bệnh ghẻ ở thỏ là tên gọi chung cho các bệnh da do mạt ký sinh. Có ba dạng thường gặp:
- Ghẻ tai (do mạt Psoroptes cuniculi): dạng phổ biến nhất, mạt sống trong ống tai và mặt trong vành tai.
- Ghẻ da (do mạt Sarcoptes hoặc Notoedres): mạt đào hầm dưới da, gây ngứa dữ dội, hay gặp ở quanh mũi, môi, mắt, chân và móng.
- Mạt lông (Cheyletiella): thường được gọi là "gàu biết đi", tạo nhiều vảy trắng như gàu ở lưng và gáy.
Mạt Sarcoptes và Cheyletiella có thể gây ngứa, nổi mẩn đỏ tạm thời ở người tiếp xúc gần. Vì vậy bạn nên rửa tay sau khi bế thỏ bệnh và giặt sạch khăn, chăn bé từng nằm.
2. Dấu hiệu nhận biết thỏ bị ghẻ
2.1 Ghẻ tai
- Thỏ lắc đầu, gãi tai liên tục, tai cụp xuống.
- Trong tai có lớp vảy nâu xám dày, xếp lớp như giấy bồi, có thể lan ra vành tai.
- Bệnh nặng: vảy lan xuống mặt, cổ; thỏ nghiêng đầu, mất thăng bằng nếu viêm đã vào tai giữa.
2.2 Ghẻ da
- Ngứa nhiều, thỏ cào gãi đến trầy xước, chảy máu.
- Rụng lông quanh mũi, mõm, mắt và bàn chân.
- Da dày lên, đóng vảy trắng vàng; móng có thể biến dạng, bé đi lại khó khăn.
2.3 Mạt lông
Nhiều vảy như gàu ở lưng, gáy; lông xơ, rụng thưa; thỏ ngứa nhẹ đến vừa.
2.4 Khi bệnh trở nặng
Thỏ mệt, ăn ít hoặc bỏ ăn, sụt cân, da nhiễm trùng có mủ. Với thỏ, bỏ ăn chỉ trong khoảng nửa ngày đã có thể dẫn tới ứ trệ đường ruột – một tình trạng nguy hiểm – nên cần đưa bé đi khám ngay.
3. Nguyên nhân và yếu tố thuận lợi
- Tiếp xúc trực tiếp với thỏ đang mắc ghẻ.
- Dùng chung chuồng, lót chuồng, cỏ khô, bát ăn hoặc đồ chơi có mạt.
- Thỏ mới mua về không được cách ly và kiểm tra trước khi nhập đàn.
- Chuồng ẩm, bẩn, nuôi quá đông; thỏ già, thỏ đang bệnh hoặc stress có sức đề kháng kém.
4. Chẩn đoán bệnh ghẻ ở thỏ
Bác sĩ sẽ khám tai, da và lông của bé; lấy một ít vảy tai hoặc cạo nhẹ lớp da bề mặt để soi dưới kính hiển vi tìm mạt và trứng mạt. Bước này quan trọng vì nấm da, bọ chét hay viêm da do vi khuẩn cũng có biểu hiện rụng lông, ngứa tương tự nhưng cách điều trị hoàn toàn khác.
5. Cách điều trị bệnh ghẻ ở thỏ
5.1 Thuốc diệt mạt theo chỉ định của bác sĩ
Thỏ bị ghẻ thường được điều trị bằng thuốc diệt ký sinh trùng dạng tiêm hoặc nhỏ gáy, liều tính theo cân nặng và thường phải lặp lại vài lần, mỗi lần cách nhau 1–2 tuần để diệt cả lứa mạt mới nở. Nếu da đã nhiễm trùng hoặc bé đau nhiều, bác sĩ sẽ kê thêm thuốc kháng sinh, giảm đau phù hợp với thỏ.
5.2 Những điều tuyệt đối không nên làm
- Không dùng thuốc có fipronil (thành phần của nhiều loại thuốc nhỏ gáy trị ve chó mèo) cho thỏ – thuốc này có thể gây ngộ độc và tử vong ở thỏ.
- Không tự ý dùng thuốc trị ve, rận của chó mèo khi chưa hỏi bác sĩ.
- Không cạy, bóc lớp vảy trong tai: rất đau, dễ chảy máu và nhiễm trùng. Vảy sẽ tự bong dần khi mạt bị tiêu diệt.
- Không tắm thỏ: thỏ dễ hoảng sợ, nhiễm lạnh và sốc.
5.3 Điều trị cả đàn và vệ sinh chuồng
Tất cả thỏ nuôi chung cần được kiểm tra và điều trị cùng lúc, kể cả bé chưa có triệu chứng. Thay toàn bộ lót chuồng, rửa sạch và khử trùng chuồng, bát ăn, chai nước, đồ chơi; phơi khô trước khi dùng lại. Nếu nhà có chó mèo, bạn nên hỏi bác sĩ về việc kiểm tra cho các bé này.
6. Cách phòng bệnh ghẻ cho thỏ
- Cách ly thỏ mới mua 2–3 tuần và đưa đi khám trước khi cho ở chung.
- Giữ chuồng khô thoáng, thay lót chuồng thường xuyên, không nuôi quá đông.
- Cho thỏ ăn cỏ khô sạch, rau phù hợp để bé có sức đề kháng tốt.
- Kiểm tra tai, mặt, chân và lông của bé mỗi tuần.
- Đưa thỏ đi khám sức khỏe tổng quát định kỳ.
Ngoài ghẻ, thỏ và chó mèo cũng hay bị nấm da với biểu hiện rụng lông khá giống – bạn có thể đọc thêm bài điều trị viêm da do nấm cho chó mèo để phân biệt.
7. Câu hỏi thường gặp về bệnh ghẻ ở thỏ
7.1 Ghẻ ở thỏ có lây sang người không?
Mạt ghẻ tai hầu như không ký sinh trên người. Một số loài mạt da và mạt lông có thể gây ngứa, nổi mẩn tạm thời ở người tiếp xúc gần, thường tự hết khi thỏ được điều trị khỏi. Hãy rửa tay sau khi bế thỏ bệnh và giặt sạch đồ dùng của bé.
7.2 Thỏ bị ghẻ bao lâu thì khỏi?
Khi được điều trị đủ liệu trình, thỏ thường hết ngứa sau vài ngày đến một tuần; vảy bong và lông mọc lại trong khoảng 3–6 tuần, tùy mức độ bệnh.
7.3 Có thể tự trị ghẻ cho thỏ tại nhà không?
Bạn không nên tự điều trị khi chưa xác định đúng bệnh. Thỏ rất nhạy cảm với thuốc; dùng sai loại hoặc sai liều có thể gây ngộ độc. Hãy để bác sĩ thú y khám và kê đơn.
7.4 Ghẻ tai ở thỏ có nguy hiểm không?
Nếu để lâu, ghẻ tai có thể gây viêm tai giữa, khiến thỏ nghiêng đầu, mất thăng bằng và rất khó điều trị. Phát hiện sớm giúp bé khỏi bệnh nhanh và nhẹ nhàng hơn.
Sacomvet nhận khám và điều trị cho cả các bé thú cưng đặc biệt như thỏ, hamster. Liên hệ Phòng khám thú y Sacomvet để được bác sĩ thăm khám và tư vấn:
- Cơ sở 1: 205 Thân Văn Nhiếp, P. Bình Trưng, TP. Thủ Đức – Hotline: 033.7472.888
- Cơ sở 2: 175 Lương Định Của, P. An Khánh, TP. Thủ Đức – Hotline: 097.7451.595
Phòng khám luôn mở cửa. Bạn cũng có thể nhắn tin qua fanpage Phòng Khám Thú Y Sacomvet để đặt lịch.
